Voor je gaat
Waar je naar kijkt
Bij de training is er geen commentaar, dus hier is een leeswijzer: de piaffe, de passage, de pirouette, de luchten boven de grond en waarom sommige paarden donker zijn.
Reserveer een plek voor de training ↗Waarom dit eerst lezen
Tijdens de ochtendtraining spreekt niemand, dus een uur vakkundig rijden kan voorbijgaan als een waas van paarden die stappen en draven. Wie vijf termen kent, kan het volgen. De bronnen hieronder zijn de Wikipedia-artikelen over elke beweging en de eigen pagina's van de rijschool, en wat volgt blijft daar dicht bij. Niets ervan belooft dat een bepaalde beweging op jouw ochtend te zien zal zijn, want de oefeningen wisselen met het dagprogramma. Beschouw het als een sleutel tot het werk, niet als een lijst van wat er te zien is.
De piaffe
De piaffe is een sterk verzamelde, cadansrijke draf op de plaats of bijna op de plaats. Het achterhand zakt, de gewrichten van de achterbenen buigen en het voorste deel blijft licht en beweeglijk, met een duidelijk ritme en een moment van zweefmoment tussen de voetstappen. Het ziet eruit als een paard dat danst zonder vooruit te komen. Het is een beweging op Grand Prix-niveau, en om nog een andere reden belangrijk: het paard gaat vanuit de piaffe de levade en de luchten boven de grond in, dus het is zowel een bouwsteen als een pronkstuk.
De passage
De passage is een zeer beheerste, zeer verheven draf. Het paard heft een diagonaal beenpaar hoog op en houdt het been langer in de lucht dan bij enige andere draf, zodat het lijkt of het in slow motion beweegt. Wikipedia beschrijft het als een paard dat danst. Het vereist een paard dat goed gevorderd is in zijn training en een ruiter die het tegelijk energiek en kalm kan houden. Op de school is de passage een van de bewegingen die als onderdeel van het hogeschoolwerk worden getoond.
De pirouette
Bij een pirouette draait het paard met zijn voorhand rond een kleinere cirkel die door zijn achterhand wordt gemaakt. De voorbenen en het buitenachterbeen bewegen rond het binnenachterbeen, en het paard blijft licht gebogen in de richting van de beweging. Het kan in stap of in galop worden uitgevoerd, en het kan een kwart, half, driekwart of volledige wending zijn. Idealiter gebeurt het bijna op de plaats. In galop zou een halve pirouette drie sprongen moeten duren en een hele zes tot acht. Als het er makkelijk uitziet, is dat de training die zich toont.
De sprongen boven de grond
Dit zijn de schoolsprongen, waarbij het paard de grond verlaat: de levade, de courbette, de capriole en andere. Bij de levade houdt het paard zijn voorhand op een lage hoek geheven met zijn gewicht op de achterhand. Bij de courbette hupt het op zijn achterbenen vooruit met ingetrokken voorbenen. Bij de capriole springt het op en slaat het met zijn achterbenen uit, wat Wikipedia de moeilijkste van allemaal noemt. De rijschool zegt dat deze zelden in de ochtendsessie worden getoond.
Donkere paarden en grijze
Lipizzaners worden donker geboren, meestal bruin of zwart, en vergrijzen met de leeftijd, een proces dat tussen zes en tien jaar voltooid is. De witte sterren van de school zijn dus grijze paarden, en de jonge hengsten die je in de zaal ziet, nog in hun vroege opleiding, zijn vaak donkerder. De school voegt er een traditie aan toe: ze houdt altijd minstens één bruine Lipizzaner-hengst in haar stallen, en van het bruine paard wordt gedacht dat het geluk brengt. Als je een donker paard ziet werken tussen de grijze, is dat de reden.
Hoe goed eruitziet
Training draait om kalmte, meer dan om vertoon. Wikipedia's beschrijving van de pirouette stelt dat het paard ontspannen, betrokken en responsief moet blijven, en diezelfde maatstaf loopt door de hele klassieke rijkunst, die de natuurlijke bewegingen van het paard bestudeert en ze via systematische training verfijnt. Let op een paard dat onhaast lijkt en een ruiter die stil lijkt. Het teken van succes is dat er niets lijkt te gebeuren. Die rust is waar een uur toekijken voor dient.
Bronnen