Τα άλογα
Από τη Lipica στο Piber
Από πού κατάγεται ο Lipizzaner: το ιπποτροφείο των Αψβούργων στη Lipica, τα άλογα που έδωσαν το όνομά τους στη σχολή, το ιπποτροφείο στο Piber σήμερα και η ένταξη στην UNESCO το 2022.
Κάντε κράτηση για μια θέση στην εκπαίδευση ↗Μια ράτσα των Αψβούργων
Μέχρι τον δέκατο έκτο αιώνα οι Αψβούργοι κυβερνούσαν τόσο την Ισπανία όσο και την Αυστρία και ήθελαν ένα ισχυρό αλλά ευκίνητο άλογο για τον πόλεμο και για τις νέες σχολές ιππασίας της κεντρικής Ευρώπης. Ο αυτοκράτορας Μαξιμιλιανός Β΄ έφερε ισπανικά άλογα στην Αυστρία το 1562. Το 1580 ο αδελφός του, αρχιδούκας Κάρολος Β΄ της Εσωτερικής Αυστρίας, ίδρυσε ένα ιπποτροφείο στη Lipizza, σημερινή Lipica της Σλοβενίας, από το οποίο η ράτσα πήρε το όνομά της. Το όνομα του χωριού προέρχεται από τη σλοβενική λέξη lipa, που σημαίνει φλαμουριά.
Γιατί το σχολείο λέει Ισπανικά
Το όνομα της σχολής ιππασίας ανάγεται στον δέκατο έκτο αιώνα, όταν ισπανικά άλογα μεταφέρθηκαν στην αυλή της Βιέννης, σύμφωνα με την ίδια τη σχολή. Ο Λιπιτσάνος κατάγεται από εκείνα τα άλογα, που διασταυρώθηκαν ανά τις γενιές με άλλες ράτσες στη Λιπίτσα. Η αγγλική Wikipedia περιγράφει διασταυρώσεις ισπανικών, βαρβαρικών και αραβικών αλόγων εκεί, και αργότερα του ναπολιτάνικου αλόγου. Η λέξη «ισπανικά» στο όνομα της σχολής αφορά την προέλευση των αλόγων και δεν έχει καμία σχέση με το πού βρίσκεται η σχολή ιππασίας.
Οι σειρές του επιβήτορα
Σήμερα αναγνωρίζονται οκτώ γραμμές θεμελίωσης, τις οποίες τα μητρώα αποκαλούν δυναστείες. Έξι ανάγονται στους κλασικούς επιβήτορες που χρησιμοποιήθηκαν στη Lipica τον δέκατο όγδοο και δέκατο ένατο αιώνα, και το ιπποστάσιο της σχολής στο Piber εκτρέφει με έξι γραμμές επιβητόρων, σύμφωνα με τη σχολή. Η ίδια σελίδα αναφέρει ότι οι Lipizzaners εκείνης της εποχής ήταν ποικίλοι, καφέ, καστανοί, ντουντ, γκρι και μαύροι, και ούτε ένας από αυτούς λευκός. Το λευκό, ή μάλλον το γκρι, καθιερώθηκε προς το τέλος του δέκατου όγδοου αιώνα και τον δέκατο ένατο, προτιμώμενο για την εμφάνισή του.
Πίμπερ σήμερα
Το Ομοσπονδιακό Ιπποτροφείο του Πίμπερ στη δυτική Στυρία ιδρύθηκε το 1798 και άρχισε να εκτρέφει Λιπιτσάνερ το 1920. Αποτελεί το κύριο εκτροφείο για τα άλογα που χρησιμοποιεί η σχολή ιππασίας. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, το αυστριακό τμήμα του κοπαδιού μεταφέρθηκε εκεί, και τα καλύτερα νεαρά άλογα μεταφέρονται από το Πίμπερ στη Βιέννη για εκπαίδευση. Στη σελίδα της σχολής ιππασίας αναφέρεται ότι το εκτροφείο διατηρεί έξι γενεαλογικές γραμμές επιβητόρων και 17 γενεαλογικές γραμμές φοράδων από τον δέκατο όγδοο αιώνα. Ένα πουλάρι Λιπιτσάνερ γεννιέται σκούρο και γκριζάρει με την πάροδο αρκετών ετών, επομένως κάθε επιβήτορας που βλέπετε στη Βιέννη αποτελεί ένα μακροχρόνιο εγχείρημα.
Μια ράτσα που ο πόλεμος σχεδόν την εξαφάνισε
Ο πόλεμος έθεσε επανειλημμένα σε κίνδυνο τη φυλή, στον Πόλεμο του Πρώτου Συνασπισμού και στους δύο παγκοσμίους πολέμους, σύμφωνα με τη Wikipedia. Στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το μεγαλύτερο μέρος του αναπαραγωγικού αποθέματος Lipizzan της Ευρώπης μεταφέρθηκε στο Hostau της Βοημίας, και την άνοιξη του 1945 μια μονάδα ιππικού των ΗΠΑ έφτασε στο αγρόκτημα και τα άλογα οδηγήθηκαν με ασφάλεια πέρα από τα σύνορα. Η ιστορία είναι γνωστή από μια ταινία, αλλά η ιστορία βρίσκεται στα αρχεία της φυλής. Εξηγεί γιατί το Piber υπάρχει στη σημερινή του μορφή.
Η καταχώριση στην UNESCO
Το 2022 η UNESCO ενέγραψε τις παραδόσεις εκτροφής αλόγων Lipizzan στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, με κοινή υποβολή οκτώ χωρών: Αυστρία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Κροατία, Ουγγαρία, Ιταλία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία, σύμφωνα με τη Wikipedia. Η ιστοσελίδα της ίδιας της σχολής ιππασίας προσθέτει ότι η εκτροφή Lipizzaner στο Piber αναγνωρίστηκε σε εθνικό επίπεδο το 2016. Αυτό που εγγράφεται είναι η παράδοση της εκτροφής, όχι κάποια συγκεκριμένη αίθουσα ή παράσταση, και αξίζει να το έχετε κατά νου όταν ένας επισκέπτης ρωτά τι καλύπτει η εγγραφή.
Τι σημαίνει αυτό για το πρωί
Ένας επιβήτορας φέρνεται για πρώτη φορά στη σχολή ιππασίας σε ηλικία τεσσάρων ετών, και σύμφωνα με τη Wikipedia, η εργασία στο λουρί, το μακρύ σχοινί, διαρκεί δύο με τρεις μήνες προτού τοποθετηθεί ποτέ αναβάτης στην πλάτη του. Γι' αυτό τα νεαρά άλογα στην αίθουσα βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο ενός μακριού δρόμου. Το ίδιο άρθρο αναφέρει ότι οι επιβήτορες μεταφέρονται στους θερινούς στάβλους της σχολής στην Κάτω Αυστρία για επτά εβδομάδες τον Ιούλιο και τον Αύγουστο και δεν εκπαιδεύονται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, επομένως το ημερολόγιο στη σελίδα κρατήσεων είναι ο οδηγός για το ποια πρωινά πραγματοποιούνται.
Πηγές